Khi một doanh nghiệp muốn có mặt trên điện thoại của khách, lựa chọn mặc định trong đầu nhiều người là làm một app để đưa lên kho ứng dụng. Nhưng giữa một website thông thường và một app cài đặt còn một con đường thứ ba mà ít người chủ doanh nghiệp biết tên: PWA. Trong không ít trường hợp, đó lại là lựa chọn tiết kiệm và hợp lý hơn cả, miễn là bạn hiểu rõ nó làm được gì và không làm được gì.
Bài viết này giải thích PWA bằng ngôn ngữ đời thường và, quan trọng hơn, chỉ ra khi nào nên chọn nó thay vì lao vào làm một app riêng.
PWA là gì, nói cho người không kỹ thuật
PWA là tên gọi của một kiểu website được nâng cấp để hành xử gần giống một app. Khách vẫn truy cập nó qua trình duyệt như một trang web bình thường, nhưng nó có thể được thêm vào màn hình chính của điện thoại với một biểu tượng riêng, mở ra toàn màn hình không còn thanh trình duyệt, hoạt động được cả khi mạng chập chờn, và thậm chí gửi thông báo đẩy. Nói cách khác, nó cố thu hẹp khoảng cách giữa website và app, mà không bắt khách phải vào kho ứng dụng để tải.
Điểm cốt lõi cần nhớ là PWA về bản chất vẫn là web. Bạn xây nó một lần, nó chạy trên mọi loại điện thoại qua trình duyệt, và bạn không phải duy trì các phiên bản riêng cho từng hệ điều hành.
PWA khác app tải từ store ở chỗ nào
Khác biệt lớn nhất nằm ở cách khách tiếp cận. Với app truyền thống, khách phải vào kho ứng dụng, tìm, tải về, chờ cài đặt, rồi mới dùng được; mỗi bước là một chỗ rơi rụng người dùng. Với PWA, khách chỉ cần mở một đường dẫn là đã dùng được ngay, và việc thêm vào màn hình chính là tùy chọn nhẹ nhàng chứ không bắt buộc.
Đổi lại sự tiện lợi đó, PWA bị giới hạn trong những gì trình duyệt cho phép. Nó không chạm sâu được vào mọi tính năng của điện thoại như một app cài đặt thực thụ, và nó không xuất hiện trong kho ứng dụng, nơi một số khách vẫn quen tìm kiếm. Đây là một sự đánh đổi rõ ràng giữa độ phủ dễ dàng và chiều sâu khả năng.
Những điểm khiến PWA hấp dẫn
Sức hút lớn nhất của PWA là chi phí và tốc độ. Vì xây một lần và chạy mọi nơi qua trình duyệt, bạn tránh được việc làm và bảo trì hai phiên bản app riêng cho hai hệ điều hành, vốn nhân đôi công sức. Khách dùng được ngay mà không qua rào cản tải về, điều đặc biệt quý khi bạn muốn người ta thử nhanh. PWA cũng tự cập nhật như một website, nên khách luôn dùng bản mới nhất mà không phải bấm cập nhật. Và vì nền tảng là web, nội dung của nó vẫn có thể được tìm thấy trên công cụ tìm kiếm, điều mà một app đóng kín không làm được.
Với nhiều doanh nghiệp, gộp lại những ưu điểm này nghĩa là tiếp cận điện thoại của khách với một phần chi phí, trong một phần thời gian.
Những giới hạn bạn phải biết trước
Sòng phẳng mà nói, PWA không phải lời giải cho mọi bài toán. Khi sản phẩm của bạn cần dùng sâu các khả năng của phần cứng, cần hiệu năng đồ họa cao, hay cần hoạt động phức tạp ngay cả khi hoàn toàn không có mạng, một app cài đặt vẫn vượt trội. Sự hiện diện trong kho ứng dụng cũng mang lại một mức độ tin cậy và khả năng được khám phá mà một số ngành thật sự cần. Ngoài ra, trải nghiệm thông báo đẩy và một vài tính năng trên PWA có thể không đồng đều giữa các loại điện thoại. Biết trước những giới hạn này giúp bạn không kỳ vọng PWA làm điều nó không sinh ra để làm.
Khi nào PWA là lựa chọn đúng
Hãy nghiêng về PWA khi mục tiêu chính của bạn là mang một trải nghiệm gọn nhẹ, dùng ngay, tới càng nhiều khách càng tốt mà không bắt họ vượt rào tải về. Khi ngân sách có hạn và bạn muốn một sản phẩm chạy trên mọi điện thoại thay vì chia tiền làm hai app. Khi nội dung và việc được tìm thấy trên mạng quan trọng với bạn. Và khi nhu cầu của bạn nằm trong những thao tác mà trình duyệt thừa sức đáp ứng, như xem thông tin, đặt hàng, đặt lịch, đọc tin. Rất nhiều doanh nghiệp dịch vụ và bán lẻ rơi đúng vào vùng này.
Khi nào bạn vẫn cần một app thật sự
Ngược lại, hãy chọn app cài đặt khi sản phẩm của bạn sống nhờ những khả năng sâu của điện thoại hoặc đòi hỏi hiệu năng cao, chẳng hạn một ứng dụng xử lý hình ảnh nặng, một trò chơi, hay một công cụ cần hoạt động trơn tru hoàn toàn ngoại tuyến. Khi khách của bạn mở sản phẩm mỗi ngày và một biểu tượng cố định trên màn hình tạo nên thói quen giá trị. Hoặc khi sự hiện diện trong kho ứng dụng là một phần quan trọng của niềm tin và cách khách tìm tới bạn. Trong những trường hợp đó, khoản đầu tư lớn hơn cho app là xứng đáng.
Vài tình huống thực tế để soi chiếu
Một quán cà phê muốn khách xem thực đơn, tích điểm và đặt trước có thể phục vụ tốt bằng một PWA, vì những thao tác này nhẹ và việc bắt khách tải app dễ làm họ nản. Một cửa hàng thời trang muốn khách lướt sản phẩm và đặt mua cũng vậy. Ngược lại, một dịch vụ gọi xe hay giao hàng cần định vị liên tục, xử lý nền và hiệu năng bản đồ thì gần như buộc phải là app thật. Cùng một câu hỏi nên làm gì để lên điện thoại của khách, đáp án thay đổi hoàn toàn tùy bản chất việc bạn làm.
PWA ảnh hưởng tới tốc độ và tìm kiếm ra sao
Một lợi thế của PWA mà nhiều người không để ý là nó kế thừa những điểm mạnh của web về khả năng được tìm thấy. Vì bản chất vẫn là một website, nội dung trên PWA có thể được công cụ tìm kiếm lập chỉ mục và giới thiệu cho người đang tìm, điều mà một app đóng kín trong kho ứng dụng không làm được. Với những doanh nghiệp mà phần lớn khách mới đến từ tìm kiếm, đây là một khác biệt đáng kể, vì bạn vừa có trải nghiệm giống app vừa không đánh mất kênh khách tự nhiên.
PWA cũng thường được xây với sự chú trọng vào tốc độ và khả năng dùng được khi mạng yếu, nhờ cách nó lưu lại một phần nội dung để hiển thị nhanh trong lần ghé sau. Trải nghiệm mượt và mở gần như tức thì này vừa làm khách hài lòng vừa góp phần vào thứ hạng tìm kiếm. Tất nhiên, những lợi ích đó chỉ thành hiện thực nếu PWA được làm cẩn thận; một bản làm ẩu vẫn có thể chậm và rời rạc như bất kỳ website tồi nào.
Chi phí và thời gian so với làm app riêng
Khía cạnh thực tế khiến nhiều chủ doanh nghiệp nghiêng về PWA là bài toán tiền và thời gian. Làm hai app riêng cho hai hệ điều hành nghĩa là gần như nhân đôi công sức xây dựng và, quan trọng hơn, nhân đôi gánh nặng bảo trì kéo dài nhiều năm. Mỗi lần cập nhật tính năng, bạn phải làm hai lần và chờ kho ứng dụng phê duyệt. PWA gộp tất cả về một sản phẩm web duy nhất, nên chi phí ban đầu lẫn chi phí nuôi dưỡng đều nhẹ hơn rõ rệt.
Với một doanh nghiệp đang thử nghiệm ý tưởng hoặc có ngân sách hữu hạn, sự chênh lệch này có thể là khác biệt giữa việc ra mắt được và không. Bắt đầu bằng một PWA để kiểm chứng nhu cầu thị trường, rồi chỉ đầu tư vào app cài đặt khi đã có bằng chứng rõ ràng rằng nó đáng, thường là một con đường tỉnh táo hơn so với dồn hết tiền vào app ngay từ ngày đầu.
PWA và app không loại trừ nhau
Một lối nghĩ giải phóng là thôi xem đây như cuộc chọn một mất một. PWA và app có thể là hai chặng trên cùng một hành trình thay vì hai phe đối địch. Nhiều doanh nghiệp bắt đầu bằng một PWA để nhanh chóng có mặt trên điện thoại của khách, kiểm chứng xem người ta có thật sự dùng không và dùng những tính năng nào nhiều nhất. Dữ liệu thật từ giai đoạn này quý hơn mọi phỏng đoán, vì nó cho bạn biết chính xác nên đầu tư vào đâu nếu tiến xa hơn.
Khi đã có bằng chứng rằng sản phẩm được đón nhận và bắt đầu chạm tới những giới hạn của nền web, bạn mới đầu tư vào một app cài đặt cho nhóm khách trung thành nhất, với những tính năng sâu mà PWA không kham nổi. Cách đi tuần tự này giảm rủi ro đốt tiền vào một app đầy đủ ngay từ đầu mà chưa chắc có người dùng. Bắt đầu nhẹ, học từ thực tế, rồi mới cam kết lớn, thường là con đường khôn ngoan hơn so với đặt cược tất cả vào một canh bạc đắt đỏ.
Khung tự quyết nhanh
Để khỏi sa vào tranh luận kỹ thuật, hãy tự hỏi ba câu. Trải nghiệm tôi cần cung cấp có nằm trong những thao tác web thông thường, hay đòi hỏi đụng sâu vào phần cứng và hiệu năng cao? Khách của tôi sẵn lòng tải một app, hay rào cản tải về sẽ làm tôi mất phần lớn họ? Tôi có ngân sách và lý do để duy trì các app riêng cho từng hệ điều hành không? Nếu câu trả lời nghiêng về phía nhẹ nhàng, phổ rộng và tiết kiệm, PWA xứng đáng được cân nhắc nghiêm túc trước khi bạn cam kết với một dự án app tốn kém.
Tại Microads, chúng tôi không mặc định đẩy khách vào làm app chỉ vì đó là lựa chọn quen thuộc; tùy bài toán mà tư vấn PWA hay app, vì cái đáng tối ưu là kết quả kinh doanh chứ không phải hình thức. Nếu bạn đang phân vân giữa hai hướng và muốn biết nhu cầu của mình thật sự thuộc về đâu, hãy kể cho chúng tôi nghe qua khanhn@microads.vn hoặc gọi 0919 788 815.
